Beerschoten

Beerschoten is ontstaan uit een uithof die behoord heeft bij het Vrouwenklooster.

KB_TEN_Register_Beerschoten_1
De Bilt, Huize Beerschoten (1905), Holle Bilt 2

In 1680 kocht mr. Jacob Martens, schepen in de vroedschap van Utrecht, een boerderij met 28 morgen grond die werd omschreven als vanouds genaamd Vrijdthoff van Beerschoten.

Het grondbezit van Beerschoten werd in de 18e eeuw aanzienlijk uitgebreid. Vanaf 1765 was Beerschoten in het bezit van de familie De Smeth. Zoon Pieter erfde het landgoed en breidde rond 1800 zijn bezittingen uit met het landgoed Vollenhoven (zie Landgoederen/Vollenhoven).

Het huidige huis Beerschoten dateert uit 1890/1891. Het kort daarvoor door brand verwoeste huis werd vervangen in opdracht van de toenmalige eigenaar jhr. J. Steengracht van Oostcapelle.

De familie Steengracht van Oostcapelle was al in 1820 eigenaar van het landgoed. Het landschapspark van Beerschoten is waarschijnlijk tussen 1810 en 1820 aangelegd en rond 1850 gewijzigd. Men denkt dat een lid van de familie Zocher het park heeft ontworpen.

Bij de waterpartij werd een ijskelder opgericht en in het bosachtige gedeelte bevindt zich ook heden nog een romantisch paraplulaantje, dat door Het Utrechts Landschap hersteld zal worden. In 1965 verkocht de familie Steengracht van Oostcapelle Beerschoten.

KB_TEN_Register_Beerschoten_2
(1993) Foto: Hans Haan

In 1978 had men het huis willen slopen. Maar in opdracht van de Grontmij werd het gerestaureerd en als kantoor in gebruik genomen. Een krantenartikel uit het Utrechts Nieuwsblad van 23 september 2002 vermeldt dat de Grontmij het huis wilde verkopen.

Het is gekocht door een particulier die Beerschoten weer een woonbestemming heeft gegeven. Ongeveer 1 ha grond is bij de koop inbegrepen. De rest van het landgoed is in beheer bij Het Utrechts Landschap.

Sinds 1999 is er achter het voormalige koetshuis, dat door Het Utrechts Landschap als informatiecentrum in gebruik is, een prachtige beeldentuin ingericht met beelden van de Biltse kunstenaar Jits Bakker.

KB_TEN_Register_Beerschoten_3
De Bilt, Amersfoortseweg Tuinmanswoning (1917)

Het eerste gedeelte van de Amersfoortseweg, van De Bilt uit bezien, is niet alleen de zichtas van Vollenhoven, het is ook de scheidslijn van de landgoederen Beerschoten en Vollenhoven. De landerijen en bossen gelegen aan de rechterzijde van de weg behoren ook nu nog tot het landgoed Vollenhoven (zie landgoederen/Vollenhoven).

De gronden aan de linkerkant behoren bij Beerschoten. Het in de jaren dertig van de vorige eeuw gebouwde huis Beerschotervelt, dat als adres heeft Amersfoortseweg 15, wordt bewoond door nazaten van de familie Steengracht van Oostcapelle.

De op deze kaart afgebeelde woning werd gebouwd in het midden van de negentiende eeuw in opdracht van de toenmalige eigenaar van Beerschoten, jhr. Steengracht van Oostcapelle. Het pand vertoonde de kenmerken van de Stichtse bouwkunst.

Het was symmetrisch van opzet en had een rieten kap. Toen de Amersfoortseweg in 1967 werd verdubbeld moest het huis worden afgebroken. Wanneer het huis nog bestaan zou hebben zou het in de middenberm staan ter hoogte van de huidige tuinmanswoning nummer 9.

KB_TEN_Register_Beerschoten_4
Visserssteeg 20-26, Het Spinneweb (1994), Foto: Hans Haan

Deze vier ruw gepleisterde arbeiderswoninkjes, gelegen in het bosgebied behorend bij Beerschoten, vormen een uniek complex. De huisjes van één bouwlaag zijn alle gevat onder een rieten kap. De woninkjes, die waarschijnlijk al voor 1823 werden gebouwd, waren bedoeld als keuterboerderijtjes voor arbeiders die in dienst waren bij de toenmalige landgoedeigenaar van Beerschoten.

De identieke woningen zijn puntsymmetrisch vanuit het midden gegroepeerd op een vierkante plattegrond met op de hoeken diagonaalsgewijs uitgebouwde dwarsgedeelten. De naam ‘Het Spinneweb’ is afgeleid van deze plattegrond.

Elke woning heeft een met riet gedekte dakkapel. In 1964 is bij elke woning in de hoek tussen het dwarsgedeelte en het hoofdbouwdeel een keuken aangebouwd. De hoofdingang bevindt zich in de zijgevel van deze keuken. In het verlengde van de dwarsgedeelten bevinden zich vier beukenlanen, die zichtassen vormen. Naast de lanen liggen de moestuinen.