Biltsche Meertje

Op deze prentbriefkaart uit 1926 zien we het Biltsche Meertje in een tijd dat het nog echt een meertje was. Het lijkt zelfs een zwembad. En al zijn de kinderen niet in zwemkledij, het pootjebaden zal een leuke bezigheid geweest zijn voor de niet verwende jeugd in die dagen.

KB_TEN_Register_Biltsche_Meertje
Bilthoven, Het Biltsche Meertje (1926)

Het meertje is ontstaan uit een zanderij. Er was ter plekke zand gewonnen dat nodig was voor de aan te leggen spoorbaan Utrecht – Zwolle. Daar er een hoogteverschil van maar liefst vijf meter was in het landschap tussen de stations Bilthoven en Den Dolder en men diende te zorgen voor een gelijkoplopende spoorbaan was verhoging van het tracé noodzakelijk.

Tussen 1861 en 1863 was er volgens de bronnen een hulpspoor naar de zanderij, dragend de naam Biltsche Meertje KM 9-10. Op 20 augustus 1863 werd het enkelsporige traject Utrecht-Hattem in gebruik genomen. In 1912 werd de zanderij Het Biltsche Meertje verkocht aan een particuliere eigenaar.

De ontstane plas had inmiddels een recreatieve bestemming gekregen. Op warme zomerdagen werd de plas niet alleen door de Bilthovense jeugd, maar ook door Utrechters gewaardeerd. Handicap was echter dat het waterpeil erg schommelde. Bovendien zorgden voor- en najaarsstormen ervoor dat er veel zand uit de omringende omgeving in de plas woei met als gevolg verzanding. Maar desondanks werd Het Biltsche Meertje in 1911 als lokkertje genoemd in de prospectus betreffende het te ontwikkelen villapark Drakesteyn (1911).

De bebouwing van Bilthoven Noord vorderde nadien gestaag. In 1926 kwam de r.-k. kerk Onze Lieve Vrouwe van Altijddurende Bijstand gereed, alsmede de pastorie en de St. Theresia van Lisieuxschool. We kunnen de kerk op de prentbriefkaart aan de linkerkant zien.

In die tijd had het meertje in de wintermaanden ook een bestemming gekregen. Op 30 september 1924 was de IJsclub Het Biltsche Meertje opgericht. Op de kaart is aan de rechterkant het clubhuis te zien en in het water staan de masten die voor de verlichting van de ijsbaan moesten dienen.

Helaas is er al vele jaren geen meertje meer te vinden tussen de spoorlijn en de r.-k. kerk. Het grondwaterpeil daalde in de loop der jaren steeds meer. In 1966 verkocht de ijsclub het terrein aan de gemeente De Bilt. Voor de bouw van de Kleuterhof St. Janneke werd een van de laatste stuifduinen in de omgeving van het meertje afgegraven en met dat zand werd het meertje grotendeels gedempt. En toen er ook nog veel zand overbleef na de totstandkoming van de wijk Centrum-2, werd ook dat zand in het ooit mooie meertje gedumpt.

De kleuterschool is inmiddels afgebroken en ook de in de jaren twintig gebouwde Theresiaschool. Er werd voor de huidige basisschool een nieuw gebouw gerealiseerd, gelegen op het terrein waar zich vroeger dit meertje bevond. De nieuwe school, die in 2008 in gebruik genomen werd, is multifunctioneel en biedt niet alleen buitenschoolse opvang maar heeft ook een wijkfunctie.