Bus

Samengesteld door Fred Meijer.

De bus in De Bilt

Op 31 oktober 1923 schreef Jan Barend Waller, Maliesingel 58 te Utrecht het Biltsch Auto Bedrijf (BAB) in bij de Kamer van Koophandel te Utrecht met als rechtsvorm een NV. Het doel was de uitvoering van een Auto-Omnibusdienst Utrecht – De Bilt – Zeist v.v.

KB_ODB_Verkeer_En_Vervoer_1923_BAB
Een bus van de BAB in 1923

De dienstregeling was al ingegaan op 20 augustus 1923. De buslijn stopte bij de volgende haltes: De Bilt gemeentehuis, Burgemeester de Withstraat, Hessenweg, Brandenburgerweg, Tuindorp (Inventum), Leijenscheweg, Soestdijkscheweg, Station Bilthoven en Hotel de Leyen. In Utrecht was de eindhalte bij de Drift. De T-Ford bussen hadden een houten opbouw en een achterinstap. Er konden 16 personen vervoerd worden.

Voor de BAB kwam er concurrentie, want op 1 september 1926 opende de Utrechtsche Bróckway te de Bilt de lijn Utrecht, De Bilt, Bilthoven, Zeist. Door deze concurrentie werd de werkdruk groot. Er brak op zaterdag 4 april 1926 een staking uit onder het personeel. De aanleiding was het onverwacht uitbreiden van de werktijd tot 84 à 90 uur per week en het feit dat er zonder voorkennis drie chauffeurs werden ontslagen.

KB_ODB_Verkeer_En_Vervoer_Bus_Letteplein_1955
Bus op het Letteplein in De Bilt, 1955

Ook andere busondernemers gingen vanaf 1920 een dienst openen op het traject Utrecht-De Bilt-Zeist-Driebergen-Doorn. In 1939 werd de BAB overgenomen door de Gooische Tramweg Maatschappij; deze maatschappij deed de BAB weer over aan de Nederlandsche Buurtspoorweg Maatschappij (NBM). Na de bevrijding was men genoodzaakt van noodbussen gebruik te maken. Hiervoor werden achtergebleven Amerikaanse legertrucks gebruikt. In 1947 kwamen nieuwe Crossley bussen van NS in gebruik.

De NBM voerde de lijnen 57 Utrecht-De Bilt-Bilthoven en 58 Zeist-De Bilt-Bilthoven-Maartensdijk in. Door samenvoeging met andere busbedrijven veranderde de naam steeds. In 1984 werd er door Centraal Nederland (CN) een proef gedaan met een Dorpsbus. Deze reed vooral langs bejaardenoorden, gelegen op de route De Bilt, Bilhoven, Berg en Bosch, Den Dolder, Bosch en Duin en Zeist. De proef was geen succes.

KB_ODB_Verkeer_En_Vervoer_Bus_Emmaplein_1968
NBM bus lijn 31 op het Emmaplein in Bilthoven, 1968

Sinds december 2013 regelt U-OV het busvervoer in onze regio. Zo rijdt sinds december van dat jaar bus 72  van station Bilthoven via de Uithof naar Nieuwegein vv. Bus 77 gaat vanaf station Bilthoven via station Utrecht Centraal ook naar Nieuwegein vv.

Bus 78 is een z.g. ringlijn die van station Bilthoven door de Leyen en Bilthoven Centrum  rijdt en weer teruggaat naar het station. Bus 58 rijdt van Zeist naar Hilversum via De Bilt, Bilthoven, Maartensdijk en Hollandsche Rading vv. Een verkorte versie, lijn 258, rijdt op beperkte tijden naar medisch centrum Berg en Bosch.

De bussen stoppen na de opening van de autotunnel in oktober 2013 aan de noordkant van het station. De kenmerkende stationschefwoning gelegen hebbend ter plekke moest in verband met de aanleg van de tunnels worden gesloopt maar werd heropgebouwd in het Spoorwegmuseum te Utrecht.

Bronnen

  • Bosman F. De eeuw van de NBM, Vervoersmaatschappij Centraal Nederland, 1993
  • Krantenartikelen 1923 -1984