Emmalaan en Biltse Grift

De ingekleurde kaart, met het opschrift Grift langs het Wilhelminapark,  is vermoedelijk een herdruk van een kaart uitgegeven in 1904. Waarschijnlijk werd die kaart rond 1920 gedrukt. De kaart toont ons de Emmalaan en de Biltse Grift die in de 17e eeuw bevaarbaar werd gemaakt.

Al in het begin van die eeuw werd er onderhandeld over een te graven vaart door de Oostbroekse landen van Utrecht naar Zeist. Rond 1640 was de vaart bevaarbaar. Het duurde echter tot 1668 voordat een en ander goed geregeld was. Meer wetenswaardigheden betreffende de Biltse Grift zijn te lezen in het tijdschrift De Biltse Grift van september 1997.

KB_TEN_Register_Biltse_Grift_1
Grift langs het Wilhelminapark in 1904

De naam Wilhelminapark, die op de kaart vermeld staat, is slechts kort in gebruik geweest. In het eerste officiële naamgevingbesluit betreffende de in de gemeente De Bilt gelegen straten en wegen, gedateerd 24 juli 1903, staat achter afde weg in het Kloosterpark, tusschen de Utrechtsche weg en de Bunniksche weg: Wilhelminalaan. Achter ag staat: de weg in het Wilhelminapark van de Bunniksche weg langs de grift aansluitende aan de Wilhelminalaan: Emmalaan. Het is vreemd dat in hetzelfde besluit twee verschillende namen werden gebruikt voor het nieuw aangelegde villapark.

In het adresboek van 1909 staat de Emmalaan onder het kopje Kloosterpark vermeld. We zien op de kaart de huizen gelegen op de nummers 11 tot en met 7. Blijkens de Bouwaanvrageninventarisatie over de periode 1895-1913 is het meest links gelegen pand, de nummers 11 en 10, gerealiseerd in 1899. Nummer 9 kwam in 1901 gereed en het dubbele pand 8 en 7 in 1903. Rechts ligt het weiland de Geer. Door dat stuk weiland werd in de jaren dertig de Utrechtseweg geprojecteerd, waardoor de verkeersstroom om het dorp werd geleid.

KB_TEN_Register_Biltse_Grift_2
De Bilt, Biltsche Grift 1905

De kaart uit 1905 toont ons het gedeelte van de Biltse Grift dat als loshaven gebruikt werd. Aanvankelijk bevond de loswal zich tegenover Sandwijck. Tot de te lossen goederen behoorde ook de uit de stad Utrecht afkomstige mest. De onaangenaam riekende dampen dreven bij westenwind richting landhuis, iets wat de bewoners niet aangenaam vonden. Daarom werd de loskade in 1797 iets naar het oosten verplaatst.

In 1890 schonk G.H.L. baron van Boetzelaer aan de gemeente een strook grond in de nabijheid van de brug, bestemd voor een losplaats en haventje. Die losplaats werd in 1924 vergroot. Uiteindelijk moest de Biltse haven wijken voor de aanleg van een rondweg om De Bilt, die in 1937 gereed kwam, de Utrechtseweg. Ter vervanging van de haven werd door Rijkswaterstaat een nieuwe loswal aan de Jacobssteeg gemaakt, die maar kort in gebruik is geweest.

We zien op de brug over de Grift kinderen de schipper gadeslaan. Ook nu is er ter plekke nog een brug te vinden, een brug die leidt naar het fiets- en voetgangerstunneltje dat onder de Utrechtseweg doorgaat.