Groenekanseweg

De Groenekanseweg is een van de voormalige ontginningsdijken. De weg loopt vanaf de Soestdijkseweg richting Groenekan. In 1903 was het nog een eenvoudige landweg. In dat jaar werd voor het eerst een officieel besluit uitgevaardigd waarin de namen van de toen bestaande wegen door burgemeester en wethouders werden vastgelegd. Ook de Groenekanseweg kreeg toen haar naam. In 1905 werd de weg officieel als openbare weg aangemerkt.

We zien op de kaart uit 1903 links het tolhuisje dat gebouwd werd in 1827. Het staat nog op de oorspronkelijke plek. Tegenwoordig is op die plek de tuin van de serviceflat De Akker te vinden. In verband met de verbreding van de Soestdijkseweg werd het tolhuis in 1960 afgebroken en aan de andere kant van de Soestdijkseweg bij de Visserssteeg herbouwd.

KB_TEN_Register_Groenekanseweg_1
De Bilt. Groenekanscheweg. (1903)

Rechts is op de kaart het huis van de familie Groenewegen te zien. De Amsterdammer Johannes Barend Groenewegen kwam eind 19e eeuw via Zeist naar De Bilt. Zijn eerste boomkwekerij in de gemeente De Bilt was te vinden tussen de Soestdijkseweg Zuid, de Groenekanseweg, de 1e Brandenburgerweg en de Antonie van Leeuwenhoeklaan.

De firma Groenewegen en Zoon had niet alleen kwekerijen. Men hield zich ook bezig met de aanleg van tuinen, buitenplaatsen en boomgaarden. J.B. Groenewegen zette eind 19e eeuw ook Blass & Groenewegen op poten. Blass was zijn schoonvader, die financiële hulp verbond met het verzoek zijn naam in de firmanaam op te nemen. Blass & Groenewegen maakten zich kenbaar als Magazijnen van Tuinbouwwerktuigen en Benoodigdheden. In de eerste jaren stond de productie van gaas centraal.

In de jaren twintig van de vorige eeuw ondervond de firma Groenewegen en Zoon een sterke teruggang. Dat had niet alleen te maken met de Eerste Wereldoorlog, maar ook met het overlijden van J.B. Groenewegen in 1917. Diens zoon Rudolph trad, na het overlijden van zijn vader, uit het bedrijf (met opeisen van zijn kindsdeel!). In 1932 eindigde het beheer van de Groenewegens over de boomkwekerijen. Die werden gekocht door de heer Riessen uit Zeist. De naam Groenewegen & Zoon bleef echter aan de kwekerijen verbonden.

KB_TEN_Register_Groenekanseweg_2
De Bilt. Groenekansche weg. (1933)

De opname van de kaart uit 1933 werd genomen vanaf het kruispunt Groenekanseweg/1e Brandenburgerweg. We kijken richting Groenekan.

De vergunning voor de bouw van de woningen Groenekanseweg 82-86 en 1e Brandenburgerweg 1-23 werd verleend aan N.V. Bredero’s Bouwbedrijf op 17 juni 1931. Vooral het hoekpand rechts (Groenekanseweg 86 en 1eBrandenburgerweg 1) is heel opmerkelijk. De woningen werden gebouwd op de plek waar het Molenzicht gelegen heeft, een complex woningen die in de volksmond de naam Steenen Kamer kreeg.

Cornelis van der Hoop, die omstreeks 1759 eigenaar werd van het huis Meijenhagen (tot dan de naam Steenen Kamer dragend), kocht in 1762 een boerenhoeve die lag op de plek waar bovenbedoelde woningen werden gebouwd (zie landgoed Meijenhagen).

Hij liet de boerderij afbreken en vier arbeiderswoningen onder één kap bouwen. Deze woningen kwamen in 1871 in handen van de Biltse timmerman Van Rheenen. Die liet er ruggelings nog vier woningen tegen aan bouwen. De gemeente De Bilt werd in 1922 eigenaar van het complex dat in de koopakte de oude naam Molenzicht droeg.

Op 26 juni 1931 stond in Utrecht in Woord en Beeld te lezen dat de Steenen Kamer te De Bilt in vlammen was opgegaan. De burgemeester van De Bilt, baron Van der Borch, was de brandstichter. De bouwvallige huisjes moesten verdwijnen. De gemeente had de hulp ingeroepen van de Vrijwillige Brandweer die licht brandbaar materiaal (zoals afgewerkte olie, papier, houtwol etc.) in de huisjes liet opslaan.

De burgemeester kreeg opdracht een dot brandend poetskatoen, bevestigd aan een lange stok, in het bouwvallige complex te gooien. Binnen korte tijd stonden de huisjes in lichter laaie. Het artikel vermeldde dat het materiaal voor de nieuw te bouwen huizen al klaar lag.

Het naast de panden Groenekanseweg 82-84 gelegen transformatorhuisje, alsmede de verdere bebouwing aan de rechter zijde werden iets eerder gebouwd. Ook met de links gelegen woningen is dat het geval.