Larenstein

Wie over de Biltse Rading richting Groenekanseweg rijdt, ziet aan het eind het veldje waar vroeger boerderij Larenstein heeft gestaan. In 1854 werd de eerste steen gelegd door C.T. baron van Boetzelaer, een zoon van C.W.T. baron van Boetzelaer en Elisabeth Both Hendriksen, wonende op Santwijck.

Larenstein was van het type hallenhuis en was bedekt met een rieten dak. Bij de bouw waren oudere materialen gebruikt, mogelijk afkomstig van boerderij Landlust, direct naast Larenstein gelegen aan de Groenekanseweg (in april 1856 gesloopt) of van de daggelderswoning die ter plaatse van Larenstein had gestaan.

Bij de dood van Elisabeth Both Hendriksen in 1880 werd Larenstein omschreven als huizinge, twee bergen, schuur en verdere betimmeringen, erven, tuin, boomgaard, bouw, weiland en bos. In Maartensdijk werd nog zo’n acht hectaren gepacht, waardoor het totale oppervlak 40,18,80 ha was.De oprukkende bebouwing in Brandenburg-West had er al voor gezorgd dat steeds meer landbouwgrond verloren was gegaan.

De doodsteek voor Larenstein was echter het plan om de Biltse Rading door te trekken naar de Nieuwe Weteringseweg. Sies van der Grift verhuisde in 1964 met zijn veestapel naar een boerderij in Scherpenzeel. Zijn moeder, mevrouw Van de Grift-Floor, verliet de boerderij drie jaar later.

KB_TEN_Register_Larenstein_1
De Bilt, Groenekanseweg (1968) vlak voor de sloop

Larenstein was een gemengd bedrijf. In 1899 leverden 35 koeien 42.000 liter melk. Behalve koeien had men circa twintig varkens en vijf paarden. Uit die tijd hebben we geen gegevens over het gebruik van het land, maar in 1911 blijkt het merendeel van de 32,5 ha gebruikt te worden als gras- en hooiland. Daarnaast werden vier ha beplant met graan, twee ha met aardappelen en een halve ha met knollen.

De landbouwgronden van Larenstein strekten zich uit achter de boerderij vanaf de huidige Planetenbaan tot aan het beukenlaantje. Ook een strook grond aan de overzijde van de Groenekanseweg hoorde bij Larenstein.

Op de foto bewerkt boer Adriaan van der Grift een stuk land ter plaatse van het huidige MOB-terrein. Op de arme bosgrond werd het Biltse huisvuil verwerkt tot compost. Na verloop van tijd werd jaarlijks een stuk grond vrijgegeven als bouwland t.b.v. veevoedergewassen.

KB_TEN_Register_Larenstein_2
Weiland met zaaimachine (ca. 1940)

In 1955 werd de grond verkocht aan defensie voor de aanleg van het Mobilisatieterrein. Op de achtergrond het Beukenlaantje en boerderij Larenstein.

Bronnen

  • Inventaris boerderijen, Documentatiecentrum Historische Kring D’Oude School
  • Hamstra-van der Grift, Fien, Boerderij Larenstein in De Biltse Grift, 12e jaargang nr. 3 (september 2003), p. 50-55