Vreeswijk

KB_TEN_Register_VreeswijkUtrecht, Weg tot de Wetenschap. Op deze foto zien we de zogenaamde Militaireweg met links de hofstede Vreeswijk. De Militaireweg vormde de verbinding tussen de Bunnikseweg en de Hoofddijk. De weg was aangelegd en eigendom van het Departement van Defensie om een betere communicatie tot stand te brengen tussen het fort Vossegat en het fort aan de Hoofddijk.

Het gebied is inmiddels geen Bilts grondgebied meer, want bij de grenswijziging van 1 januari 1954 werd het bij Utrecht gevoegd. De Militaireweg is opgegaan in het Universiteitscentrum De Uithof.

De eerste schriftelijke vermelding over boerderij Vreeswijk dateert uit 1482 toen Loeff van Pallaes een stuk land, geheten Vreeswijck, overdroeg aan het klooster Oostbroek. Ruim honderd jaar later kwam het land “in pantschap” (leen) van de toenmalige eigenaar van de ridderhofstede Rhijnauwen. Vermoedelijk was het boerenhuis – zoals gebruikelijk in die tijd – eigendom van de bewoners.

De hofstede werd namelijk ook wel ‘Spijkers Hofstede’ genoemd. Bekend is dat Gerrit Jansz. Spijcker in 1650 eigenaar was van Vreeswijk. Diens weduwe heeft de boerderij waarschijnlijk verkocht aan Jacob van Golsteyn, de toenmalige eigenaar van Rhijnauwen., want in een akte uit 1674 is er in het huurcontract sprake van verhuur van “d’huysinge en hoffstede genaemt Vreeswijk met bergen, schueren, duyffhuys en vorder getimmer.”

Bij de sloop van de hofstede Vreeswijk in september 1981 werd geconstateerd dat de 16e eeuwse opzet bewaard was gebleven en dat er nog resten uit de 18e eeuw aanwezig waren. Mogelijk waren er ook middeleeuwse elementen aanwezig, maar door de grove wijze van slopen kon dit niet meer achterhaald worden.

Bekend is echter dat bij de restauratie van de Utrechtse Geertekerk in 1956 middeleeuwse kloostermoppen zijn gebruikt, die afkomstig waren van boerderij Vreeswijk.

Bronnen

  • Inventaris boerderijen, Documentatiecentrum Historische Kring D’Oude School
  • Damst├ę PH, De Uithof, in: Jaarboek Oud Utrecht 1968, p. 143-161